مالاريا مهمترين بيماري انگلي در ايران است كه توسط يك انگل خوني به نام پلاسموديوم ايجاد مي شود. پلاسموديوم چهارگونه مختلف دارد به نامهاي ويواكس، فالسي پارم ، اووال و مالاريه.
مالاريا سالانه در جهان موجب ابتلاي بيش از 300 ميليون نفر و مرگ بين 2/7 - 1/2 ميليون نفر مي شود . در ايران سالانه حدود 20 - 15 هزار نفر بيمار مبتلابه مالاريا گزارش مي شود. در حال حاضر انتقال مالاريا در جنوب استان سيستان و بلوچستان ، جنوب استان كرمان ، استان هرمزگان و شهرستان كنگان از استان بوشهر گزارش مي شود.
روش انتقال بيماري:
بيماري مالاريا از طريق گزش پشه آنوفل از فرد بيمار به انسان سالم منتقل مي شود. در زمان خونخواري پشه آنوفل از فرد بيمار ، انگل مالاريا همراه خون خورده شده وارد بدن پشه شده و درزمان گزش انسان سالم، انگل وارد خون فرد سالم شده و او را به بيماري مبتلامي كند. بيشترين زمان گزش از غروب آفتاب تا صبح مي باشد. در موارد نادر امكان انتقال مالاريا توسط تزريق خون ، استفاده از سرنگ مشترك و از مادر باردار به جنين نيز وجود دارد.
تشخيص مالاريا:
توصيه مي شود كساني كه سابقه مسافرت به مناطق مالاريا خيز را در يك سال گذشته داشته و يا قبلابه مالاريا مبتلاشده اند و يا در مناطق مالارياخيز سكونت دارند به محض بروز علائم مالاريا در كمتر از 24 ساعت به نزديك ترين مركز بهداشتي يا آزمايشگاه مراجعه نمايند. تشخيص مالاريا به آساني با تهيه و آزمايش يك لام خون محيطي انجام مي شود و در مراكز دولتي رايگان است.
علائم مالاريا:
حدود يك يا دو هفته بعد از گزش توسط پشه آنوفل آلوده ، علائم بيماري در فرد مبتلاظاهر مي شود . اين علائم شامل تب و لرز دوره اي ، سردرد ، تهوع واستفراغ ، استخوان درد و گاهي اسهال و در موارد شديدتر تشنج و كما مي باشد.
توجه: گاهي علائم بيماري حتي يك سال بعد از گزش ديده مي شود.
خطرات بيماري مالاريا:
بيماري مالاريا بخصوص نوع فالسي پارم آن بسيار خطرناك و گاهي كشنده است . زنان حامله و كودكان چناچه به مالاريا مبتلاشوند در معرض خطر بيشتري هستند.
نشانه هاي مالارياي شديد عبارتند از :
- ناتواني در خوردن ، آشاميدن ، نشستن و ايستادن
- استفراغ
- اختلال هوشياري ، گيجي و خواب آلودگي
- تشنج
- اختلال تنفسي (افزايش تعداد تنفس)
- رنگ پريدگي كف دست يا ناخن ها
- ادرار تيره رنگ
- خونريزي غيرعادي از لثه و بيني و هر قسمت ديگر از بدن
- زردي
- تب بالا(39/5 درجه سانتيگراد)
نكته: در صورت مشاهده هر يك ازنشانه هاي مالارياي شديد، سريعا به نزديكترين مركز بهداشتي درماني مراجعه كنيد.
درمان مالاريا:
داروي ضد مالاريا اگر به درستي و به موقع مصرف شود باعث بهبود كامل بيماري مي شود كه داروي موثر قرص پريماكين ، شربت كلروكين يا قرص كلروكين مي باشد كه در مراكز بهداشتي درماني و خانه هاي بهداشت به صورت رايگان براي بيماران وجود دارد. نكته مهم در درمان مالاريا استفاده درست و كامل داروهاي ضد مالاريا مطابق دستور و تجويز پزشك مي باشد.
دوباره متذكر مي شويم با احساس هرگونه علائمي از تب، لرز ، درد عضلاني و ساير تظاهرات باليني مالاريا فورا به مراكز بهداشتي مراجعه نموده تا با تهيه نمونه (لام خون) نسبت به تشخيص احتمالي مالاريا مبادرت شود.
پيشگيري از مالاريا:
محافظت در برابر نيش پشه مالاريا با استفاده از پشه بند آغشته به حشره كش ، قلم دور كننده حشرات و استراحت در اماكني كه با توري در برابر ورود پشه محافظت شده اند بهترين روش پيشگيري مي باشد